- Strona główna
- \ Kultura
Aktualna pogoda
w Iwkowej
Temp
25°C
Wiatr
12 km/h
Zespoły regionalne:
- Zespół Pieśni i Tańca „Iwkowianie” to od wielu lat wizytówka Gminy Iwkowa. Swoimi występami uświetniają nie tylko lokalne imprezy i uroczystości, ale promują nasz rodzimy folklor także wielu na scenach w kraju i za granicą. Grupa działa od ponad 40 lat pod patronatem Gminnego Ośrodka Kultury w Iwkowej. Zespół Pieśni i Tańca „Iwkowianie” powstał w 2003 roku, kontynuując działalność Kapeli „Iwkowianie”, która działa nieprzerwanie od 1982 roku. Muzycy grają na tradycyjnych instrumentach ludowych, towarzysząc zespołowi
w prezentacji nie tylko tańców i śpiewów ludowych, ale także zwyczajów i obyczajów kultywowanych u nas od pokoleń. Obecnie Zespół wraz z Kapelą liczy ok. 35 członków.


- Dziecięcy Zespół Pieśni i Tańca „Mali Iwkowianie” działa przy Gminnym Ośrodku Kultury
w Iwkowej od 2003 roku. Członkami zespołu są dzieci w wieku od 6-15 lat. Zespół prezentuje folklor charakterystyczny dla gminy Iwkowa, znajdującej się na pograniczu Krakowiaków Wschodnich i Lachów Sądeckich. Dzieciom w zabawie, śpiewie i tańcu towarzyszy kapela. Największym osiągnięciem zespołu jest wyróżnienie w XVIII Przeglądzie Dziecięcych Zespołów Folklorystycznych Regionu Krakowskiego „Krakowiaczek” w Łoniowej oraz nominacja i udział
w XXXI Karpackim Festiwalu Dziecięcych Zespołów Regionalnych w Rabce Zdrój.

Orkiestry dęte:
- Iwkowska Orkiestra Dęta założona została w 1911 roku przez ks. Wojciecha Woźniczkę, przetrwała wszystkie trudne okresy funkcjonowania amatorskich zespołów artystycznych. Działała najpierw jako orkiestra parafialna, później w strukturach Ochotniczej Straży Pożarnej, a od 2007 r. działa pod patronatem Gminnego Ośrodka Kultury w Iwkowej. W roku 2021 orkiestra obchodziła jubileusz 110-lecia istnienia. Wielu muzyków Iwkowskiej Orkiestry Dętej zostało wyróżnionych odznaką honorową "zasłużony dla Kultury Polskiej" wręczoną przy okazji jubileuszu 100-lecia orkiestry w 2011.


Muzea:
- Izba Regionalna w Wojakowej to wyjątkowe miejsce poświęcone lokalnemu dziedzictwu, mieszczące się w budynku obok plebanii przy kościele w Wojakowej. Zgromadzono w niej ponad 200 eksponatów, które ukazują codzienne życie dawnych mieszkańców wsi i historię regionu. Wśród nich znajdują się m.in. narzędzia gospodarskie, sprzęty domowe oraz wyposażenie warsztatów, w tym narzędzia kowalskie, szewskie czy urządzenia do obróbki lnu. W izbie odtworzono również tradycyjne wnętrze wiejskiego domu z piecem chlebowym, wyposażone w dawne meble i sprzęty, co pozwala poczuć autentyczny klimat minionych czasów. Miejsce to powstało dzięki zaangażowaniu lokalnej społeczności, która przekazała liczne pamiątki rodzinne. Pomysłodawcą i opiekunem izby jest ks. Józef Nowak, wieloletni proboszcz Wojakowej. Izba pełni ważną rolę w zachowaniu tradycji oraz przekazywaniu wiedzy o przeszłości kolejnym pokoleniom.

Zabytki:
- Kościół p.w. Nawiedzenia Najświętszej Marii Panny w Iwkowej to zabytkowa świątynia wzniesiona w 1518 roku, prawdopodobnie na miejscu wcześniejszego kościoła. Usytuowany na niewielkim wzgórzu nad rzeką Belą, wyróżnia się gotycką, jednonawową bryłą z trójbocznie zamkniętym prezbiterium. W kolejnych wiekach świątynia była rozbudowywana – pod koniec XVII wieku dobudowano wieżę i sygnaturkę, a w XVIII wieku zakrystię. W jej wnętrzu znajdują się cenne zabytki, m.in. rzeźby z końca XIV wieku, XV-wieczny krucyfiks, późnogotyckie portale oraz polichromia z 1629 roku. Kościół posiada trzy ołtarze z XVII wieku, w tym ołtarz główny poświęcony Matce Bożej z późnogotyckimi rzeźbami. Do najstarszych elementów wyposażenia należy także dzwon z 1541 roku.







- Ostrołukowe portale, prezbiterium i chrzcielnica z XV w. to cenne elementy gotyckiej architektury zachowane w Kościele parafialnym p.w. Najświętszej Marii Panny Wniebowziętej w Wojakowej. Najstarszą częścią świątyni jest gotyckie prezbiterium, w którym znajdują się dwa ostrołukowe portale o charakterystycznej formie zakończonej ostrym łukiem, typowej dla stylu gotyckiego, podkreślającej średniowieczny rodowód kościoła. W prezbiterium znajduje się także kamienna chrzcielnica z XV wieku, będąca jednym z najstarszych elementów wyposażenia kościoła. Przez wieki służyła ona do udzielania sakramentu chrztu i do dziś pozostaje cennym zabytkiem sztuki sakralnej. W latach 1930–1931 większość pierwotnego kościoła została rozebrana, pozostawiono jedynie prezbiterium, do którego według projektu J. Wojtygi dobudowano nowy korpus nawiązujący do tradycji gotyckiej. Prezbiterium wykonano z kamienia łamanego, natomiast nowsze części z ciosów kamiennych. Całość uzupełniają boczne kaplice sprawiające wrażenie transeptu oraz empory od strony południowej i zachodniej. Wnętrze wyposażone jest głównie w elementy z XVIII i XX wieku. Przy kościele znajduje się także wolnostojąca, neogotycka dzwonnica z 1960 roku, zaprojektowana przez S. Świszczowskiego, w której umieszczono dzwon z 1687 roku.




- Kapliczki, figury i krzyże przydrożne
Cechą charakterystyczną krajobrazu gminy Iwkowa są kapliczki, figury i krzyże przydrożne, które są świadectwem religijności dawnych pokoleń mieszkańców gminy. Fakt, że wciąż się
o nie dba, a od czasu do czasu wznosi nowe, świadczy o silnym w dalszym ciągu przywiązaniu do wiary i tradycji. W Gminnej Ewidencji Zabytków znajduje się: 11 figur, 1 krzyż, 5 kapliczek murowanych, 4 kapliczki słupowe oraz 10 kapliczek domkowych.
Najstarszym i najcenniejszym obiektem (wpisanym do rejestru zabytków) jest Kapliczka św. Urbana, zwana także Pustelnią, położona jest na roli Zięciowskiej, na stoku Bukowca w leśnym, malowniczym zakątku nad potokiem św. Urbana. Miejsce to związane jest z legendą
o pustelniku Urbanie, który miał tu żyć w surowych warunkach i nauczać okolicznych mieszkańców. Obecna kapliczka pochodzi z XVIII wieku i powstała w miejscu dawnej pustelni. W jej wnętrzu znajduje się barokowy drewniany ołtarzyk z obrazem św. Urbana, uznawanym za zabytek z XVII wieku. Dziś „Urbanek” jest ważnym miejscem kultu i lokalnej tradycji, a także punktem turystycznym, do którego co roku w drugi dzień Zielonych Świąt wyrusza uroczysta procesja z kościoła parafialnego.




- Krzyż powstańców styczniowych
Wznosi się na niewielkiej leśnej polancena Piekarskiej Górze (515 m n.p.m.). Zgodnie
z przekazem krzyż został postawionyw 1864 roku, na pamiątkę uczestnictwaokolicznej ludności w powstaniu styczniowym.Według przekazów pierwotnykrzyż został wzniesiony przez powstańcówjako wotum dziękczynne za ocalenieżycia oraz jako symbol cierpienia i walkio niepodległą Polskę. Zmurszały krzyż zostałodnowiony w 2010 roku. Znajduje sięon przy zielonym szlaku PTTK. Odbywająsię przy nim uroczystości patriotyczne.
- Źródełko powstańców styczniowych
Znajduje się na skraju lasu przy oznaczonymna czerwono szlaku powstańców.Tworzy jeden z cieków źródłowych PiekarskiegoPotoku. Z przekazów wiadomo,że po upadku powstania styczniowegookoliczni mieszkańcy biorący w nimudział wrócili do swojej miejscowości. Bali się jednak wychodzić od razu do wioskii przez kilka dni koczowali na skrajulasu przy źródełku. Pijąc źródlaną wodę,spostrzegli, że ranni spośród nich wracali do zdrowia, a ich rany szybko się goiły. Wkrzyż powstańców styczniowychdowód wdzięczności postawili nad źródełkiemdębowy krzyż, który stoi do dniadzisiejszego. Obok ocembrowanego źródełkaznajduje się wiata turystyczna.

- Krzyż jubileuszowy w Połomiu Małym
Jest charakterystycznym i widocznym z daleka obiektem w tej miejscowości. Powstał pod koniec roku 2000 z okazji jubileuszu 2000-lecia chrześcijaństwa i 20-lecia parafii Kąty. Ma
12 m wysokości, belka poprzeczna mierzy 6 m. Krzyż znajduje się w punkcie widokowym,
z którego roztacza się widok niemal na całą gminę Iwkowa, oraz na Beskid Wyspowy i Beskid Sądecki. Przy pierwszej stacji drogi krzyżowej znajduje się replika Groty w Lourdes.

Materiały: Archiwum UG Iwkowa, GOK Iwkowa